معرفی، تاریخچه و اهداف بیوبانک مطالعه کهورت پرشین(PCSB) با مجری گری DDRI

 یکی از بیوبانک های ملی و جمعیت محور  در سطح کشور ایران به شمار می رود که بر اساس تجربیات به دست آمده و با الگوبرداری از بیوبانک GCS دستورالعملی برای بانکداری زیستی در مجموعه مطالعات آینده نگر در ایران (کوهورت پرشین) تهیه و اجرا شد.

بیوبانک کوهورت پرشین، با آغاز مطالعه کوهورت بالغین از سال 1393 ه.ش.  و با جمع آوری نمونه ها و اطلاعات از حدود 200000 نفر شرکت کننده 35 تا 70 ساله در مراکز مجری مطالعه شروع به فعالیت کرده است. این بیوبانک انواع مختلفی از نمونه های زیستی، شامل پلاسما، بافی کوت، خون کامل، سرم، ادرار و مو و ناخن، طی مطالعه اصلی و سایر مطالعات زیرمجموعه جمع آوری و در بیوبانک(PCSB)ذخیره سازی نموده است.

کوهورت پرشین بزرگترین مطالعه آینده نگر در ایران است که به منظور بررسی علل بیماری و مرگ و میر در جمعیت ایرانی و ارزیابی نقش عوامل ژنتیکی و اثرات محیطی و سبک زندگی در تمامی سنین و قومیتها طراحی شده است. جمع آوری، پردازش و بایگانی نمونه ها برای نگهداری نمونه های زیستی، یکی از اهداف اصلی کوهورت پرشین است که می تواند به عنوان یک منبع مهم پاسخگوی طیف گسترده ای از سئوالات علمی در آینده باشد.

لازم به ذکر است نرم‌افزار مدیریت اطلاعات بیوبانک(BIMS) که توسط بیوبانک استان گلستان طراحی و راه‌اندازی شده است، در کلیه بیوبانک‌های مطالعه کهورت پرشین مورد استفاده قرار گرفته است. این سامانه به‌صورت آنلاین و مبتنی بر وب فعالیت نموده و با تعریف سطح دسترسی‌های مشخص برای کاربران، امکان مدیریت ایمن، دقیق و استاندارد داده‌ها را فراهم ساخته است. این نرم افزار از سال 1395 ه.ش. تاکنون در 22 مرکز بیوبانک در شهرهای مختلف کشورمان مورد استفاده قرار گرفته است. 

 

همچنین این نرم‌افزار با ایجاد ساختارهای هوشمند، نه تنها فرآیند ثبت، ردیابی و نگهداری داده‌های زیستی را ساماندهی کرده، بلکه با کنترل‌های روزانه و نظارت تخصصی، کیفیت اطلاعات را در بالاترین سطح تضمین می‌نماید. به‌کارگیری این سامانه در تمامی بیوبانک‌های مطالعات کهورت، گامی بزرگ در جهت یکپارچه‌سازی داده‌ها، ارتقای امنیت اطلاعات و تسهیل دسترسی محققان به منابع علمی ارزشمند کشور محسوب می‌شود.

 

بیوبانک جمعیت محور مطالعه کهورت پرشین شامل پروژه های زیر می باشد:

بیوبانک کهورت بالغین:

این مطالعه بیش از 170000 زن و مرد 35 تا 70 ساله را در بر می گیرد که از میان ساکنین 19 منطقه تعیین شده انتخاب شده اند.و هدف آن بررسی علل مرگ و میر و بروز بیماریهای مزمن غیرواگیر (شامل بیماریهای قلبی و عروقی، سرطانها، دیابت ملیتوس، بیماریهای تنفسی مزمن، بیماریهای مزمن کلیوی نیازمند دیالیز، فیبروز و سیروز کبدی، آلزایمر و پارکینسون)، و بررسی نقش عوامل خطر و یا محافظت کننده، شامل عوامل ژنتیکی، سنجشهای بدنی، سبک زندگی، عادات غذایی، و اثرات محیطی و شغلی است.

 

کهورت نوزادان:

 این مطالعه با هدف بررسی رابطه بین رشد انسانی با عوامل ژنتیکی و تولید مثلی، مراقبتهای دوران بارداری و شیردهی، وضعیت اقتصادی، عوامل فرهنگی، محیطی در دوران نوزادی، کودکی و بزرگسالی طراحی و با حجم نمونه 15000 نوزاد از هر دو جنس در مراکز یزد، اصفهان، سمنان، مازندران و رفسنجان راه اندازی شده است. در این مطالعه علاوه بر نمونه خون نوزاد نمونه خون والدین و نمونه بندناف و نمونه دندان شیری و همچنین شیر مادر ذخیره سازی شده است.

کهورت جوانان:

 هدف این مطالعه بررسی اختلالات و بیماریهای روانی نظیر اختلالات افسردگی و اضطراب، روان پریشی و اختلالات مرتبط با اعتیاد (مواد افیونی، مشروبات الکلی و مت آمفتامین) می پردازد. جمعیت نمونه در این کوهورت 12000 نفر از جوانان هر دو جنس در مراکز روانسر، فسا، مازندران و رفسنجان می باشند.

کهورت سالمندان:

به منظور اصلاح و ارتقای رویکردها و سیاستهای مراقبت از سالمندان ایرانی، این کهورت با هدف پایش تغییرات در سلامتی و رفاه افراد، ارزیابی نیازهای مختلف در روند کهولت سن، بررسی روابط متقابل طیف وسیعی از عوامل خطر و عوامل محافظتی در روند پیری سالم و طول عمر، و همچنین شناسایی نیازهای زیرساختی (مانند حمایت اجتماعی و مراقبت در منزل) طراحی و اجرا شده است. در این مطالعه 15000 نفر زن و مرد با سن بالای 50 سال در مراکز نیشابور، گیلان، تبریز  و اردکان ثبت نام می شوند.