دکتر رضا ملک‌زاده: پزشکی بدون عشق به مردم، رسالت اصلی خود را از دست می‌دهد

دکتر رضا ملک‌زاده، استاد ممتاز دانشکده پزشکی و رئیس پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران، روز سه‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۵ در آیین تجلیل و اهدای جوایز به ۲۳ دانش‌آموخته رتبه اول رشته‌های کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاه علوم پزشکی تهران با عنوان «جایزه کریم» که در عمارت هزارستان درکه برگزار شد، در سخنانی با موضوع «جایگاه و اهمیت رشته پزشکی و آمادگی دانشجویان برای پذیرش مسئولیت مهم طبابت»، به تشریح ابعاد علمی، اخلاقی، انسانی و اجتماعی حرفه پزشکی پرداخت.

وی در ابتدای سخنان خود با قدردانی از مهندس کیهانی، متولی جایزه کریم به دلیل حمایت از برگزاری این برنامه و همچنین تلاش اعضای هیئت علمی دانشگاه، خطاب به دانش‌آموختگان ممتاز تأکید کرد که موفقیت علمی، آغاز مسئولیتی بزرگ‌تر در قبال بیماران و جامعه است. پزشکان از ستون‌های اصلی جامعه هستند. ایشان خطاب به دانش‌آموختگان گفتند: شما که در رشته پزشکی تحصیل می‌کنید، باید بدانید از ستون‌های آینده جامعه هستید و اهمیت جایگاه و مسئولیتی را که بر عهده دارید، به‌درستی درک کنید.

این استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد که منزلت اجتماعی پزشکی، مسئولیتی فراتر از دستیابی به مدرک دانشگاهی یا موفقیت حرفه‌ای ایجاد می‌کند و پزشک باید در کنار توانایی علمی، از اعتماد و اطمینان مردم نیز برخوردار باشد. تربیت پزشک موفق با سه مؤلفه دانش، مهارت و نگرش صحیح رئیس پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران با تشریح فلسفه آموزش پزشکی گفت: تلاش ما در دانشکده پزشکی این بوده است که دانشجویان علاوه بر فراگیری دانش تخصصی، مهارت‌های لازم و نگرش صحیح برای طبابت را نیز بیاموزند.

وی افزود: هدف آموزش پزشکی تنها تربیت فردی مسلط به علوم پزشکی نیست، بلکه باید پزشکانی دلسوز، خیرخواه و مسئولیت‌پذیر پرورش یابند که کمک به انسان‌های بیمار و دردمند را رسالت اصلی خود بدانند.

دکتر ملک‌زاده با تأکید بر اهمیت آموزش مادام‌العمر تصریح کرد: پزشک باید همواره در حال یادگیری باشد، دانش خود را به‌روز نگه دارد و علاوه بر تسلط بر علوم پایه و بالینی، توانایی ارائه خدمات مؤثر به جامعه را کسب کند.

وی تأکید کرد: ارزش واقعی حرفه پزشکی در همین خدمت انسانی نهفته است و آرامشی که از بهبود یک بیمار در وجود پزشک ایجاد می‌شود، با دستاوردهای مادی قابل مقایسه نیست. ایشان با بیان اینکه پزشکی حرفه‌ای دشوار و نیازمند تعهد مستمر است، گفت: پزشکی تنها انجام یک وظیفه نیست؛ برای موفقیت در این حرفه باید عاشق آن باشید.

دکتر ملک‌زاده با تأکید بر اهمیت ارتباط انسانی پزشک و بیمار اظهار داشت: پزشک بالینی علاوه بر دانش وسیع و مهارت تخصصی، باید برای گفت‌وگو با بیمار وقت بگذارد، به نگرانی‌های او گوش دهد و بتواند به او امید و آرامش ببخشد.

همچنین یادآور شدند که دانشجوی پزشکی باید انگیزه‌ای درونی برای یادگیری و خدمت داشته باشد و مسئولیت آموزش و رشد حرفه‌ای خود را فراتر از تکالیف معمول دانشگاهی بر عهده بگیرد. هشدار درباره خطاهای پزشکی؛ پذیرش اشتباه نشانه مسئولیت‌پذیری است دکتر ملک‌زاده در بخش مهم دیگری از سخنرانی خود به موضوع ایمنی بیمار و خطاهای پزشکی پرداخت و گفت: یکی از واقعیت‌های مهم حرفه پزشکی این است که به دلیل ماهیت پیچیده این علم، احتمال بروز اشتباه همواره وجود دارد و پزشکان باید این واقعیت را بپذیرند.

این استاد ممتاز دانشگاه با اشاره به مطالعات بین‌المللی درباره عوارض ناخواسته مراقبت‌های بیمارستانی گفت: این مسئله تنها به ایران اختصاص ندارد و در نظام‌های سلامت کشورهای مختلف از جمله آمریکا و کشورهای اروپایی نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

دکتر ملک‌زاده با تأکید بر ضرورت کاهش خطاهای پزشکی تصریح کرد: پزشک باید همواره احتمال اشتباه خود را در نظر داشته باشد، برای پیشگیری از آن تلاش کند و در صورت بروز خطا، مسئولانه در مسیر اصلاح و جبران آن گام بردارد. غرور و تکبر، از خطرناک‌ترین آسیب‌های حرفه پزشکی رئیس پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران با هشدار نسبت به غرور علمی و حرفه‌ای گفت: یکی از بدترین صفاتی که ممکن است در افراد، به‌ویژه پزشکان، شکل بگیرد، غرور و تکبر است.

وی خطاب به دانش‌آموختگان ممتاز دانشگاه تأکید کرد: شما از برجسته‌ترین دانش‌آموختگان دانشگاه علوم پزشکی تهران هستید، اما هرگز نباید به دلیل موفقیت علمی، عنوان پزشکی یا تحصیل در این دانشگاه دچار غرور شوید.

دکتر ملک‌زاده افزود: باید همواره بپذیرید که ممکن است اشتباه کنید، به سخنان و شکایت‌های بیماران با صبر و حوصله گوش دهید و برای همکاران خود در حرفه پزشکی و سایر حرفه‌های مرتبط احترام قائل باشید.

وی با بیان اینکه ارزش پزشک به میزان خدمتی است که به مردم ارائه می‌کند، تأکید کرد: پزشک موفق کسی است که در کنار دانش و توانایی علمی، فروتنی خود را حفظ کند و همواره آماده یادگیری باشد. صبر، امید و ابتکار؛ سه ویژگی ضروری برای موفقیت پزشکان این استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه، صبر و تحمل، امید و ابتکار را از ویژگی‌های ضروری برای موفقیت در زندگی و حرفه پزشکی دانست.

این استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اهمیت نیکوکاری بدون چشمداشت، بیت مشهور «تو نیکی می‌کن و در دجله انداز، که ایزد در بیابانت دهد باز» را یادآور شد و تأکید کرد که پزشکان نباید خدمت به بیماران را به انتظار دریافت تشکر یا قدردانی مشروط کنند.

دکتر ملک‌زاده در پایان با تأکید بر ضرورت حفظ ارتباط نخبگان علمی با کشور اظهار داشت: به یاد داشته باشید که برای این سرزمین تربیت شده‌اید و خدمات شما در ایران بیش از هر جای دیگری مورد قدردانی قرار می‌گیرد. امیدوارم همواره در کشور خود بمانید و به مردم ایران خدمت کنید.